Szanowni Państwo, w minionym, jubileuszowym roku 55-lecia powołania naszej uczelni, spoglądając w przeszłość, zarówno zastanawialiśmy się nad początkiem naszej uczelni, wspominaliśmy ludzi, którzy ją tworzyli i wciąż tworzą, jak i analizowaliśmy etapy jej rozwoju. Rozmawialiśmy o tym, co wyróżnia naszą uczelnię i co stanowi jej unikatową narrację. To niewątpliwie siła płynąca z miejsca, z niezwykłej, wielokulturowej historii różnych tradycji. Uniwersytet czerpie moc z tych korzeni, z więzi ze społecznością. A czym jest nasza społeczność? Są miejsca określane przez budynki, infrastrukturę, lokalizację, są też te definiowane przez idee. Każdy uniwersytet, a Uniwersytet Gdański w szczególności, należy do tej drugiej grupy. Nasza uczelnia – co wielokrotnie podkreślałem – jest wspólnotą ludzi, których łączy ciekawość świata, odpowiedzialność za wiedzę oraz przekonanie, że nauka ma sens tylko wtedy, gdy służy społeczeństwu. Dlatego dzisiejsze spotkanie jest czymś więcej niż jubileuszem instytucji. Jest świętem wspólnoty akademickiej Uniwersytetu Gdańskiego! Tym bardziej wyjątkowym, że mamy okazję uhonorować człowieka, który 50 lat temu w murach tej uczelni obronił doktorat i który związał z nią całe swoje życie naukowe.
Profesor Józef Borzyszkowski to uczony, którego biografia w wyjątkowy sposób splata się z naszą historią. Wybitny badacz dziejów XIX i XX wieku, znawca historii regionu – zwłaszcza Kaszub, swojej małej ojczyzny – a zarazem aktywny uczestnik życia publicznego, współtwórca współczesnej Polski jako działacz społeczny, wicewojewoda i senator. Bogactwo jego dokonań najlepiej oddają prezentowana w hallu Wydziału Historycznego wystawa oraz za moment wygłoszone słowa laudacji.
Chciałbym jednak wyrazić szczególne podziękowanie Panu Profesorowi za nieoceniony wkład w rozwój badań nad Kaszubami, Pomorzem i Gdańskiem. Jego dorobek ma charakter wyjątkowy – tak jak wyjątkowy jest region, które mu poświęcił swoje życie naukowe. To tutaj, przez wieki, kształtowały się idee wolności, niezależności i otwartości – wartości, które pozostają wciąż żywe i stanowią część tożsamości naszego uniwersytetu.
Dzisiejsza uroczystość przypomina nam również, że uniwersytet trwa dzięki ciągłości pokoleń – dzięki tym, którzy go współtworzyli, i tym, którzy dziś przejmują odpowiedzialność za jego przyszłość. Jest to szczególnie ważne w czasach niepewności i totalnego rozchwiania punktów odniesienia. Uniwersytet powinien pozostawać miejscem trwałych wartości, a tak że odwagi myślenia i gotowości do podejmowania nowych wyzwań. Nie może być postrzegany, jak chcieliby niektórzy, jedynie jako instytucja przygotowująca kadry na potrzeby rynku pracy. Jego rolą jest kształtowanie świadomych obywateli i liderów zdolnych do dialogu oraz podejmowania odpowiedzialnych decyzji w złożonej rzeczywistości.
Jubileusze – zarówno rocznica powołania uczelni, jak i odnowienie doktoratu – to także moment, by podziękować wszystkim, którzy przez ponad pół wieku współtworzyli Uniwersytet Gdański: profesorom, badaczom, nauczycielom, pracownikom administracji, studentom i absolwentom. Dzięki Państwa pracy, pasji i zaangażowaniu nasza uczelnia jest dziś znaczącym ośrodkiem nauki i kształcenia w Polsce oraz coraz silniejszym partnerem w europejskiej przestrzeni nauki i szkolnictwa wyższego.
Jak pisał Karl Jaspers, uniwersytet jest miejscem, w którym wspólnota uczonych i studentów wspólnie poszukuje prawdy. To właśnie jest odpowiedź na pytanie, czym jest nasza społeczność i czym jest Uniwersytet Gdański. To droga do poznania, przestrzeń do poszukiwania prawdy opartej na wiedzy, badaniach i odpowiedzialności. Na tych fundamentach budujmy więc naszą wspólnotę.
Dla nauki, dla kolejnych pokoleń studentów i, co najważniejsze, dla naszej Ojczyzny, na zawsze zakorzenionej w silnej i zjednoczonej Europie.
Ad multos annos!