Szanowni Państwo,
Orandum est, ut sit mens sana in corpore sano – prosić należy, by w zdrowym ciele był zdrowy duch. Słowa rzymskiego poety Juwenalisa brzmią dziś szczególnie trafnie. Pięćdziesiąty siódmy rok akademicki Uniwersytetu Gdańskiego rozpoczynamy w nowym Centrum Sportowym, miejscu, na które nasza społeczność czekała ponad pół wieku.
Uniwersytet rozwija intelekt, ale kształtuje też charakter. Sport uczy wytrwałości, szacunku dla reguł i odpowiedzialności w grze zespołowej. Co ważne, uczy również zmierzenia się z porażką. Dokładnie tych samych umiejętności potrzebujemy i w toku studiów – w laboratorium, sali wykładowej… i w codziennym życiu.
Rok temu mówiłem, że nasi sportowcy odnoszą sukcesy, choć wciąż nie mamy bazy sportowej z prawdziwego zdarzenia. Dziś mogę powiedzieć z radością:
mamy to!
Oddajemy pierwszą część Centrum Sportowego Uniwersytetu Gdańskiego, wielofunkcyjną halę o powierzchni niemal sześciu tysięcy metrów kwadratowych wraz z nowoczesnym zapleczem technicznym i sanitarnym. To obiekt w pełni pasywny ekologicznie, wykorzystujący energię słoneczną i geotermalną. Oczywiście w pełni dostępny dla sportowców z niepełnosprawnościami. Wokół budynku powstały ogrody deszczowe, a woda gromadzona w podziemnym zbiorniku retencyjnym będzie wykorzystywana do pielęgnacji zieleni. To więc centrum nie tylko nowoczesne sportowo, ale także odpowiadające wartościom, które konsekwentnie realizujemy jako uczelnia odpowiedzialna społecznie i środowiskowo.
Przede wszystkim jednak jest to miejsce dla ludzi: dla studentów, zawodników AZS, pracowników, dla tych, którzy trenują wyczynowo, i tych, którzy po prostu dbają o swoją tężyznę fizyczną i zdrowie. Ponad cztery tysiące studentów już od jutra będzie uczestniczyć tu w zajęciach wychowania fizycznego; blisko sześciuset członków AZS w dwudziestu sześciu sekcjach także od jutra rozpocznie tu swoje treningi. Centrum daje im przestrzeń, na którą po prostu zasługują.
Mamy powody do dumy. Od czterech lat zajmujemy drugie miejsce wśród uniwersytetów i czwarte w klasyfikacji generalnej Akademickich Mistrzostw Polski. W ostatnim sezonie nasi studenci zdobyli dziesiątki medali w wielu dyscyplinach; siatkarki sięgnęły pozłoto Ligi Akademickiej AZS. W sezonie 2026/2027 pięć reprezentacji UG wystąpi w tej lidze, a drużyny futsalu mężczyzn, koszykówki kobiet i siatkówki kobiet uzyskały prawo startu w centralnych rozgrywkach.
Jesteśmy członkiem stowarzyszonym Europejskiego Stowarzyszenia Sportu Akademickiego EUSA i jedyną polską uczelnią z wyróżnieniem FISU Healthy Campus. Dzisiaj uhonorujemy niemal pięćdziesięcioro naszych najlepszych sportowców.
Dziękuję rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego Marcinowi Kulaskowi, ministrowi sportu i turystyki Jakubowi Rutnickiemu oraz jego poprzednikowi Sławomirowi Nitrasowi za wsparcie finansowetej inwestycji.
Dziękuję naszym patronom sportu akademickiego: Panu Marcinowi Gortatowi i jego Szkole Mistrzostwa Sportowego, firmie JohnnyBros, Panu Kazimierzowi Wierzbickiemu i Klubowi Trefl Sopot oraz prezesowi Olivia Centre Panu Maciejowi Grabskiemu.
Dziękuję wszystkim pracownikom naszej uczelni, którzy przygotowali i prowadzili tę niezwykłą inwestycję. Pierwszy etap za nami. Przed nami kolejne – w najbliższej przyszłości lekkoatletyka, boiska, korty i miejsce uprawiania sportów rakietowych.
Rozwijamy równocześnie inne miejsca ważne dla nauki i codziennego życia. Dobiega końca remont odwiedzanej przez milion osób rocznie Stacji Morskiej im. Prof. Krzysztofa Skóry w Helu, prze budowujemy budynek Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki oraz Dom Studencki nr 9 w Sopocie. Przygotowujemy następne przedsięwzięcia mieszkaniowe: remont Domu Studenckiego nr 8, budowę akademików przy ulicy Wita Stwosza i remont Hotelu Asystenckiego nr 2.
Szanowni Państwo,
budynki są potrzebne, lecz o sile uniwersytetu świadczy to, co dzięki nim robimy.
Po raz pierwszy w historii Uniwersytet Gdański znalazł się w pierwszej dziesiątce najlepszych uczelni akademickich w Polsce w Rankingu Perspektywy 2026. Zajęliśmy również czwarte miejsce wśród uniwersytetów klasycznych. To najlepszy wynik w historii naszej uczelni. Kiedy obejmowałem stery uniwersytetu w 2020 roku, byliśmy na dwudziestym ósmym miejscu tego zestawienia. Dzisiejsza pozycja pokazuje więc skalę zmiany, jakiej wspólnie dokonaliśmy. Bardzo wysoko oceniono także poszczególne kierunki studiów. Ochrona środowiska została uznana za najlepszą w Polsce, a na podium znalazły się również biotechnologia i prawo.
W rankingu wpływu na realizację celów zrównoważonego rozwoju Times Higher Education ponownie byliśmy najwyżej sklasyfikowaną polską uczelnią. Oce anografia awansowała do przedziału miejsc 51–75 w rankingu dziedzinowym szanghajskim. Trzecie miejsce w rankingu Uczelnia Otwarta przypomina zaś, że liczą się także dostępność, bezpieczeństwo i poczucie przynależności. Te wyniki traktujemy jako zobowiązanie, nie jako osiągnięcie ostatecznego celu.
Zaufali nam kandydaci: o miejsce na studiach stacjonarnych w tym roku ubiegało się ponad czterdzieści sześć tysięcy osób. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się kryminologia, dziennikarstwo, psychologia i prawo, a tak że nowe kierunki: prawo w sporcie oraz analityka kryminalistyczna.
Dziękuję wszystkim młodym ludziom, którzy właśnie Uniwersytet Gdański wybrali jako miejsce swoich studiów. To zaufanie zobowiązuje, dlatego nieustannie zmieniamy także sposób, w jaki kształcimy. Rozwijamy wspólne międzynarodowe kierunki studiów w ramach naszego europejskiego aliansu European University of the Seas – SEA-EU. W minionym roku rozpoczęło się kształcenie na kierunkach Sustainable Blue Economy, Port Management and Logistics oraz Sustainability Transition for Organisations and Resilience Management. I ta właśnie rekrutacja cieszy się dużym powodzeniem, ponieważ daje młodym ludziom możliwość studiowania kolejno w kilku uczelniach europejskich i zakończenia toku studiów wspólnym dyplomem.
Wspomniałem wcześniej o przyznanym nam wyróżnieniu Healthy Campus, które otrzymaliśmy, ponieważ od lat dbamy o zdrowie i dobrostan naszej społeczności akademickiej. To także ważny obszar współpracy w sojuszu SEA-EU. Po siedmiu latach budowania w gronie dziewięciu uczelni nad morskich wspólnego europejskiego wirtualnego kampusu możemy powiedzieć, że dopiero rozwijamy skrzydła. Pozyskane właśnie kolejne finansowanie z Komisji Europejskiej na poziomie 7,2 miliona euro na realizację programu SEA-EU NEXT pokazuje, że zbudowaliśmy trwałe i stabilne partnerstwo, zdolne wspólnie odpowiadać na wyzwania czasów niepewności i dynamicznych zmian.
Dbając o kształcenie, wprowadzamy też mikropoświadczenia, rozwijamy kompetencje dydaktyczne naszych nauczycieli akademickich, a szkolenie „Sztuczna inteligencja w edukacji” stało się obowiązkowym elementem programów studiów. Uniwersytet musi bowiem zmieniać się razem ze światem – a czasem nawet próbować być o krok przed nim.
Miniony rok akademicki przyniósł naszej uczelni wiele powodów do naukowej dumy. To czas ważnych odkryć, sukcesów grantowych i rozwoju współpracy, która otwiera przed naszymi badaczami nowe możliwości.
Szczególnym wydarzeniem było przyznanie profesor Dorocie Miler grantu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych – ERC Starting Grant. To jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w światowej nauce. Jest to już trzeci grant ERC w naszej uczelni. W ramach tego przedsięwzięcia profesor Miler wraz z międzynarodowym zespołem naukowym będzie badać, jak przepisy regulujące dziedziczenie w krajach Europy Środkowej mogą lepiej odpowiadać na potrzeby współczesnych, zmieniających się realiów rodzinnych.
To znakomity przykład projektu, który łączy najwyższą jakość badań naukowych z wyzwaniami codziennego życia w dynamicznie zmieniającym się świecie.
Nasze zespoły naukowe pozyskały finansowanie ponad stu dwudziestu projektów krajowych i międzynarodowych o wartości ponad stu milionów złotych. Czterdzieści jeden realizujemy w konsorcjach, w jedenastu jesteśmy liderem. Uczestniczymy w trzydziestu czterech projektach programu Horyzont Europa, koordynując trzy z nich; pod względem liczby grantów tego programu jesteśmy na czwartym miejscu wśród polskich uniwersytetów publicznych. Dwa projekty europejskich sieci doktorskich w ramach działań „Maria Skłodowska-Curie” otwierają kolejne możliwości młodym badaczom.
Na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej wpisano Polską Flotę Badawczą, której istotną częścią jest nasz dzielny statek badawczy r/v „Oceanograf”, a także Centrum Badań Patogenów z superbezpiecznym laboratorium badań mikrobiologicznych o klasie BSL3+.
Inne przedsięwzięcia, w których uczestniczymy, a które są ujęte na Mapie, to konsorcja skupione wokół zagadnień fizyki jądrowej i kwantowej, toksykologii i ekotoksykologii czy kolekcji przyrodniczych. To infrastruktura, dzięki której można stawiać ambitniejsze pytania o coraz śmielsze zastosowanie najnowocześniejszych technologii, wyzwania zdrowia publicznego, ochronę środowiska morskiego czy szeroko rozumiane bezpieczeństwo.
Za wybitnymi wynikami stoją nasi naukowcy. Kilka znakomitych przykładów. Doktor habilitowany Grzegorz Grabe wraz z zespołem z Uniwersytetu Harvarda opublikował w prestiżowym czasopiśmie „Nature” artykuł o badaniu mechanizmu obronnego bakterii przed infekcjami wirusowymi. Nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymały profesorki Adriana Zaleska-Medynska, Magdalena Żadkowska i Joanna Różycka-Tran. Profesor Michał Horodecki został laureatem Nagrody Naukowej Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza, a profesor Ryszard Horodecki – Nagrody im. Stanisława Lema. Profesor Danuta Gutowska-Owsiak otrzymała wyróżnienie Europejskiej Federacji Towarzystw Immunologicznych. Doceniono także nasze badaczki i badaczy w naukach społecznych, humanistycznych i przyrodniczych. Wszystkim laureatkom i laureatom z całego serca gratuluję.
Uniwersytet musi też mądrze zarządzać własnym potencjałem. Wdrożone przez nas autorskie, innowacyjne rozwiązania cyfrowej sprawozdawczości i połączenia monitorowania realizacji strategii wydziałowych ze strategią całej uczelni przyniosły nam Nagrodę Specjalną Ministra Cyfryzacji. Formuła Virtual Core Facility ułatwia wspólne korzystanie z aparatury badawczej. Rozwijamy współpracę z samorządami, organizacjami społecznymi i biznesem, współpracując chociażby w obszarze pierwszej polskiej elektrowni jądrowej z firmą Bechtel czy operatorem Polskie Elektrownie Jądrowe.
Na początku września podpisaliśmy Pomorską Deklarację Kwantową – porozumienie z Gdańską Agencją Rozwoju Gospodarczego, Agencją Rozwoju Pomorza i firmą Kainos, która odgrywa kluczową rolę w komercjalizacji i rozwoju technologii kwantowych w Polsce. Osobne porozumienie naszego Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych z Pomorską Specjalną Strefą Ekonomiczną ma pomóc tworzyć warunki dla młodych firm kwantowych. Chcemy, by odkrycia i kompetencje powstające z udziałem naszych naukowców stawały się również źródłem nowych innowacyjnych przedsięwzięć tu, na Pomorzu.
Tę przewagę pokazujemy także w wydanej przez nas fantastycznej książce pod tytułem Świat w przebudowie. Naukowcy i doktorzy honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego o fizyce kwantowej i sztucznej inteligencji. Autorzy tej publikacji wychodzą od przełomów w fizyce kwantowej i rozwoju AI, by pytać również o umysł, język, etykę i nasze rozumienie świata. To dobitny głos w tak ważnym dziś dyskursie naszej uczelni, która potrafi połączyć badania ścisłe z humanistyczną refleksją i filozoficznym zacięciem i, co szczególnie istotne, udostępniać te ważne przemyślenia w sposób przystępny szerokiej publiczności.
Szanowni Państwo,
w czasach wojny w Ukrainie i narastającej niepewności geopolitycznej potrzebujemy uniwersytetów broniących prawdy, wolności badań i rzetelnej debaty. Bezpieczeństwo oznacza dziś bowiem nie tylko obronność, ochronę infrastruktury krytycznej czy bezpieczeństwo energetyczne, lecz tak że odporność na dezinformację, manipulację i próby dzielenia społeczeństwa. Jako wspólnota akademicka mamy obowiązek zabierać głos wszędzie tam, gdzie uprzedzenia wypierają fakty, a doraźny interes polityczny podważa solidarność.
Dlatego nie zgadzamy się na populistyczną retorykę, która dezawuuje rolę ukraińskich mieszkańców Polski, umniejsza ich wkład w nasze wspólne życie i podważa szacunek dla dzielnej postawy Ukrainy. Nie zgadzamy się na lekceważenie heroicznego wysiłku kraju, który broni swojej wolności, suwerenności i prawa do decydowania o własnej przyszłości. Za tym wysiłkiem stoją konkretni ludzie, ich odwaga, poświęcenie i codzienna walka o godność.
Nasza solidarność znajduje wyraz w działaniu. Nieustannie wspieramy dzielną, walczącą Ukrainę i naszą partnerską uczelnię – Odeski Uniwersytet Narodowy im. Ilji Miecznikowa. Zorganizowaliśmy Akademicki Tydzień Ukraiński, podpisaliśmy memorandum z Globalną Koalicją Studiów Ukraińskich, a także współorganizowaliśmy w Gdańsku wydarzenia towarzyszące Ukraine Recovery Conference. W ten sposób podtrzymujemy więzi akademickie i współpracę potrzebną zarówno dziś, jak i w przyszłej odbudowie Ukrainy.
W maju gościliśmy na naszej uczelni II Forum Rektorów Polski i Turcji jako kontynuację pierwszego Forum zorganizowanego w Ankarze w roku ubiegłym. Na uniwersytecie zgromadziliśmy ponad stu pięćdziesięciu uczestników reprezentujących ponad osiemdziesiąt uczelni. Podczas Forum ministrowie z Polski i Turcji podpisali historyczne porozumienie o współpracy akademickiej między naszymi krajami, a same uczelnie zawarły ponad sto porozumień dwustronnych. Przy tej okazji otworzyliśmy też uroczyście Polsko-Tureckie Centrum Studiów.
Z kolei w czerwcu gościliśmy ponad stu rektorów, dyplomatów i przedstawicieli biznesu regionu Morza Bałtyckiego w ramach zorganizowanego z naszej inicjatywy wydarzenia pod nazwą 1st Baltic Rectors’ Forum, pierwszego w historii tego typu formatu współpracy akademickiej wokół najważniejszych wyzwań naszego regionu. Forum zwieńczyło podpisanie Deklaracji Gdańskiej, w której uczelnie i organizacje partnerskie zobowiązały się do zacieśniania współpracy naukowej i dydaktycznej, do wspierania innowacji i zrównoważonego rozwoju oraz wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego regionu Morza Bałtyckiego. Deklaracja wyznaczyła też kierunek dalszych wspólnych działań między naszymi państwami w kształtowaniu wspólnej strategicznej agendy badawczej, a także inicjowaniu nowych formatów współpracy z najważniejszymi sektorami gospodarczymi odpowiedzialnymi za gospodarkę morską i transformację energetyczną.
Nasze strategiczne partnerstwa to nie tylko współpraca międzynarodowa. Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita wszedł w kolejny, nowy etap. Po pierwsze, rozszerzył się o Akademię Muzyczną i Akademię Sztuk Pięknych. Witam obie uczelnie w naszej wspólnocie. Po wtóre, stał się integralną, ustawowo zapisaną formułą współpracy w ramach tworzącej się właśnie metropolii pomorskiej. Uchwalona ustawa metropolitalna nie tylko udrożniła przepisy umożliwiające nam zawiązanie federacji uczelni, ale też zabezpieczyła część budżetu metropolii na zadania badawcze realizowane przez przyszłą federację uczelni na rzecz regionu. Po raz pierwszy w historii naszego kraju stworzyliśmy realne podwaliny pod budowę najprawdziwszej metropolii opartej na wiedzy, na wzór nowoczesnych europejskich aglomeracji, integrujących ekosystem innowacyjnego biznesu, nauki i samorządu. Trzymajcie Państwo kciuki za kolejne etapy naszej zacieśniającej się współpracy!
Drogie Studentki, Drodzy Studenci, Drogie Osoby Studenckie, zwracam się teraz do Was, a szcze gólnie do tych, którzy za chwilę po raz pierwszy staną się pełnoprawnymi członkami naszej społeczności akademickiej.
William Szekspir w Hamlecie napisał:
„W rzeczy samej,
nic nie jest złem ani dobrem
samo przez się,
tylko myśl nasza
to i owo takim czyni”.
To zdanie ma już ponad czterysta lat, a wydaje się napisane dla współczesnego świata. Świata, w którym każdego dnia docierają do nas tysiące komunikatów, opinii, ocen i obrazów. Świata algorytmów i sztucznej inteligencji, w którym coraz trudniej odróżnić wiedzę od informacji, informację od opinii, a prawdę od dobrze przygotowanej manipulacji. Dlatego jedną z najważniejszych rzeczy, których powinien nauczyć Was uniwersytet, jest krytyczne myślenie. Nie – powtarzanie cudzych opinii czy opieranie się na pierwszej z brzegu odpowiedzi znalezionej w internecie. Ale właśnie myślenie krytyczne, samodzielne i odważne. Sprawdzajcie. Pytajcie. Wątpcie. Dyskutujcie. Zmieniajcie zdanie, kiedy argumenty drugiej strony okażą się lepsze od Waszych. I nie bójcie się porażek. W tym miejscu trudno nie wrócić do sportu.
Każdy sportowiec wie, że nie wygrywa się każdego meczu, każdego biegu i każdych zawodów. Czasami właśnie przegrana mówi o nas więcej niż zwycięstwo. Ważne jest to, czy umiemy po niej wrócić na trening. Tak samo będzie na studiach: nie wszystko powiedzie się za pierwszym razem. Nie każdy egzamin pójdzie idealnie. Nie każdy pomysł okaże się dobry. Być może część z Was zmieni nawet kierunek, przekieruje zainteresowania w inną stronę. I nic w tym złego. Uniwersytet powinien być właśnie miejscem, w którym można próbować, szukać swojej drogi i bezpiecznie popełniać błędy – pod warunkiem, że potrafimy wyciągać z nich wnioski.
Korzystajcie więc z tych najbliższych lat: z wiedzy Waszych nauczycieli akademickich, z licznych możliwości wyjazdów zagranicznych, ze znakomicie przygotowanej infrastruktury badawczej i zasobów bibliotecznych. Z tego, co dają Wam takie partnerstwa, jak europejski alians SEA-EU czy program Erasmus. Z kół naukowych, Akademickiego Centrum Kultury, organizacji studenckich. I od dzisiaj także z tego właśnie Centrum Sportowego. Spotykajcie się tutaj. Grajcie. Trenujcie. Kibicujcie. Dbajcie o siebie. A jeśli będziecie czuć taką potrzebę – nie wahajcie się szukać pomocy w Akademickim Centrum Wsparcia Psychologicznego.
And now I would like to address our international students.
Welcome to the University of Gdańsk. We are delighted that you have chosen our university as a place to study, pursue your passions and discover new possibilities.
Make the most of your time here. Ask questions, think independently and learn from people whose experiences differ from your own. Explore our libraries, labs, student organisations, cultural life and, from today, this Sports Centre. Remember that you are part of our community, and that you can ask for support whenever you need it.
Gdańsk, the Tricity and Pomerania are wonderful places to live. I hope that many of you will make a home here and put down roots for years to come.
Szanowni Państwo,
inauguracja jest także chwilą pamięci o członkach naszej wspólnoty, których pożegnaliśmy w minionym roku akademickim. Odeszli od nas: Beata Gackowska, Aleksandra Glibowska, Elżbieta Maciejewska, Anna Mielnik, Magdalena Podlacha, Bożena Siwiak, Barbara Zapędowska, Bronisława Zielonka, Zenon Ciesielski, Karol Dargacz, Andrzej Gąsiorowski, Kazimierz Gęba, Edward Gregorek, Filip Hoang, Piotr Kabaciński, Andrzej Kołakowski, Tomasz Paweł Krzeszowski, Witold Malewski, Konrad Misztal, Jan Mordawski, Tadeusz Nikel, Kazimierz Nowaczyk, Rafał Pachnik, Marcin Sepełowski, Jan Stankiewicz, Kazimierz Sroka, Wiesław Theiss, Stanisław Ulaszek, Andrzej Wolf.
Proszę Państwa o powstanie i uczczenie Ich pamięci chwilą ciszy.
Dziękuję.
Szanowni Państwo,
rozpoczynamy kolejny rok akademicki Uniwersytetu Gdańskiego w miejscu, które przez wiele lat było marzeniem naszej społeczności, a dziś staje się rzeczywistością. Niech więc będzie to dobry symbol tego, co przed nami. W sporcie nie wystarczy stanąć na starcie. Trzeba jeszcze ruszyć. W nauce nie wystarczy zadać pytania. Trzeba szukać odpowiedzi. Na uniwersytecie nie wystarczy zdobywać wiedzę. Trzeba nauczyć się mądrze z niej korzystać.
Życzę nam wszystkim, abyśmy w rozpoczynającym się roku mieli odwagę stawiać sobie ambitne cele, cierpliwość potrzebną do ich realizacji i pamiętali, że Uniwersytet Gdański jest po prostu superdrużyną!
I niech to wszystko będzie dla naszego dobra, szczęścia i wszelkiej pomyślności – Quod bonum, felix, faustum fortunatumque sit!
Rok akademicki 2026/2027 uważam za rozpoczęty!